NAFTA to Północno-Amerykański Układ o Wolnym Handlu (North American Free Trade Agrement). Jest paktem gospodarczym powstałym w 1992r., zawartym między Meksykiem, USA i Kanadą. Jego podstawowym założeniem jest likwidacja barier gospodarczych i inwestycyjnych. Środkiem do osiągnięcia tego celu było zniesienie ceł, hamujących przepływ towarów i usług. W wyniku jej postanowień powstał największy na świecie rynek gospodarczy, skupiający 375 mln ludzi, o budżecie w wysokości 6,5 biliona dolarów rocznie. Największą rolę w NAFTA odgrywa USA.

Geneza powstania

Głównym dążącym do podpisania paktu był Meksyk, który w latach osiemdziesiątych przeszedł ogromną transformację i szereg reform. Pakt z USA miał być ich przypieczętowaniem. Dla USA współpraca z uboższym Meksykiem otwierała nowe rynki zbytu. Ponadto Stany Zjednoczone liczyły na zmniejszenie nielegalnej migracji, w wyniku podniesienia poziomu życia w Meksyku oraz poprawę bezpieczeństwa i ograniczenie przemytu narkotyków z Ameryki Łacińskiej. Meksyk liczył natomiast na łatwy dostęp do bogatego rynku północnoamerykańskiego, dopływ kapitału z USA. co w konsekwencji wpłynęłoby na podniesienie standardu życia społeczeństwa w tym ubogim kraju. Oprócz tego oczekiwał przyciągnięcia zagranicznych firm i zachęcenia ich do inwestycji na swoim terenie, zwłaszcza z USA i Kanady. przynależność do NAFTA miała zwiększyć jego atrakcyjność i wiarygodność w oczach inwestorów. Kanada dołączyła do paktu z obawy o wykluczenie, pozbawienie przywilejów płynących z sąsiedztwa z USA, a nie z chęci uzyskania dodatkowych korzyści.

Cele i założenia

Do głównych celów i założeń NAFTA należą:

  • osiągnięcie dobrobytu i rozwój krajów członkowskich;
  • stworzenie sprzyjających warunków do inwestycji, poprzez eliminację barier handlowych i ułatwieniach w handlu pomiędzy członkami układu;
  • stworzenie warunków politycznych służących wzrostowi gospodarczemu;
  • ustalenie cen ropy naftowej;
  • wspieranie warunków uczciwej konkurencji w strefie wolnego handlu;
  • zapewnienie odpowiedniej i efektywnej protekcji i wzmocnienie praw własności intelektualnej na terytorium krajów członkowskich układu;
  • stworzenie efektywnych procedur umożliwiających wprowadzenie i stosowanie układu, a także wspólne administrowanie i rozwiązywanie sporów;
  • stworzenie ram dla współpracy umożliwiającej osiągnięcie korzyści wynikających z układ;
  • wzajemna współpraca oparta na trójstronnej przyjaźni;
  • przyczynienie się do liberalizacji handlu i współpracy międzynarodowej;
  • stworzenie rynku zapewniającego swobodny przepływ towarów i usług;
  • wzmocnienie konkurencyjności swoich towarów na międzynarodowym rynku;
  • stworzenie nowych miejsc pracy, poprawy jej dotychczasowych warunków oraz poziomu życia w krajach układu i ochrona praw pracowników;
  • dążenie do celów układu przy zachowaniu dbałości o środowisko naturalne.

Polska w NATO